وێژه (ئه‌ده‌بیات) : Litterature


ده‌رهه‌ست، ئه‌بستراكت، ناخۆیا، ناپته‌وه، هه‌ڵماڵیاو : Abstract
جه‌خت --- شێوه‌زار : Accent
په‌رده‌شانۆ، ئه‌كت، پارچه‌ێك له شانۆ، به‌ش : Act
جوانپه‌ره‌ستی، ئێستاتیزم : Aestheticism
چیرۆكی هێمایی، ئالێگۆری، كینایه : Allegory
دووباره‌بوونه‌وه‌ی پیتێك له دێڕێكی شیعردا، سه‌روای ده‌ستپێكی نێوان وشه‌ كه به هه‌مان ده‌نگ ده‌ستپێده‌كاته‌وه : Alliteration
ئاماژه، هێما : Allusion
ڵێڵی، ته‌مومژی، ‌‌نادیاری : Ambiguity
وێكچووی، ئانالۆژی، هاوتایی، هاوسانی ‌ : Analogy
كورتیله‌چیرۆك : Anecdote
دژه‌پاڵه‌وان --- به‌رهه‌ڵستكار، نه‌یار، دوژمن : Antagonist
مرۆڤبیچمگه‌ری، به‌جه‌سته‌كاری : Anthropomorphism
بۆچوون، رێباز : Approach
نموونه‌ی سه‌ره‌تایی، ئاركێتیپ، مۆدێڵ : Archetype
‌‌هاوده‌نگی --- نیوسه‌روا : Assonance
خوێنه‌ر (-ی نووسه‌ر) : Audience
خۆژیاننامه : Autobiography
به‌لاد، سترانی چیرۆكیی نه‌ته‌وه‌ی، هه‌ڵبه‌ستی ئه‌فسانه‌یی: Ballad
رازاندنه‌وه‌ی سه‌یر و سه‌مه‌ر، بارۆك، رێچكه‌ێك له نێو هونه‌ر، مووزیك، ئه‌ده‌‌بیات، و ...هتد. به شكڵگه‌لێكی خه‌ملێندراوی سه‌نگین : Baroque
ژیاننامه، بایۆگرافی : Biography
گاڵته‌جاڕی، ترانه‌یی، ته‌وزه‌یی : Burlesque
ئاهه‌نگ، ریتم، كێش : Burlesque
وه‌‌‌ستانی هه‌ڵبه‌ست له ناوه‌ڕاستی رسته‌دا : Caesura
ده‌روونپاكژكاری، پاك و خاوێنكردنی نه‌فس له رێگه‌ی هونه‌ره‌وه : Catharsis
كا‌‌راكته‌ر، كه‌سێك له به‌رهه‌مێكی ئه‌ده‌بیدا، كه‌سایه‌تی : Character
ده‌سته‌ی ئه‌كته‌رانی سه‌ر شانۆ له درامای كه‌ونی یۆنانیدا --- ده‌سته‌ی گۆرانیبێژان، ده‌نگه‌وه‌ره، کۆڕ : Chorus
تۆماری رووداوه‌كان به‌پێی ریزی مێژووی، كرۆنیك، مێژووچكه : Chronicle
كلاسیك، په‌یوه‌نددار به ئه‌ده‌بیاتی كه‌ون (-ی یۆنان یا رۆم) : Classical
كلاسیزم، په‌یڕه‌وی له رێبازگه‌لی یۆنان و رۆم، رێچكه‌ی (ستایل) كه‌ون له وێژه و هونه‌ردا : Classicism
پۆپكه، ترۆپك، كه‌مت، خاڵی وه‌رچه‌رخانی چیرۆكێك؛ ئه‌و ده‌ه‌ـه‌ی كه كێشه‌وبه‌ره‌كان (ململانێكان) له به‌رزترین ئاستدان : Climax
ده‌سته‌واژه‌ی ئاخاوتنی : Colloquialism
كۆمێدی، شانۆی پێكه‌‌نیناوی : Comedy
هاوئاهه‌نگی، هاوده‌نگی : Consonance
زێده‌مانا، واتای راگه‌ێنده‌ری، ‌واته‌ی ته‌نیشتی، ئه‌و زیاده‌چه‌مكانه كه به‌سه‌ر وشه‌ێك ‌‌‌‌‌دابڕوان : Connotation
هاوسه‌روا، سه‌روا هاوبه‌ش : Co-rhyming
كۆنكرێت، به‌ر‌جه‌سته، "راسته‌‌قینه" : Concrete
كێشه‌وبه‌ره، ململانێ : Conflict
جووتخشته‌كی، دووبه‌یتی : Couplet
ره‌خنه‌ی ئه‌ده‌بی : Criticism
واتایی، پێناسه‌یی --- مانای هه‌قیقی وشه‌ێك : Denotation
ئه‌نجام، ئاكام، به‌رئه‌نجام : Denouement
پێناسه، تاریف، وه‌سف : Description
چیرۆكی پۆلیسی : Detective Story
دیالۆگ، وتووێژ : Dialogue
ده‌فته‌ری بیره‌وه‌ری : Diary
(به‌رهه‌می ئه‌ده‌بی) فێركارانه، راهێنانی : Didactic
به‌ڵگه‌یی : Documentary
گه‌ڵاڵه‌ی سه‌ره‌تایی : Draft
شانۆ، دراما : Drama
سروودی شوانی، شیعری گوندی : Eclogue
په‌ژاره‌شیعر، چامه‌ی ماته‌م، سیاچه‌مانه : Elegy
ره‌وانبێژ، خۆشدوو، جوانپه‌یڤ، قسه‌خۆش : Eloquent
ره‌وانوێژی، خۆشدووی، جوانپه‌یڤی --- هونه‌ری ئاخاوتن : Eloquence
سۆزیاری، ئیمپاتی، هاوسۆزی، هاودڵی (چوونه‌نێوه‌وه‌ی هه‌ستی كه‌سێكی تر و تێگه‌یشتنی ئه‌وه‌ی ئه‌و هه‌ستی پێده‌كا) : Empathy
شیعری چیرۆكی : Epic
ئێپیگرام، نوكته : Epigram
دوواوته، كۆتایی شیعر : Epilogue
رووداو، به‌سه‌ر‌هاتێكی گچكه (ناگرنگ) : Episode
نه‌خشی سه‌ر كێڵ و گۆڕ، گۆڕنامه : Epitaph
نازناو، په‌سن : Epithet
وتار : Essay
كورته‌چیرۆك (به په‌یامێكی ره‌وشتی) : Exemplum
راڤه‌، شرۆڤه‌ : Exposition
ئه‌فسانه، چێرۆكی ئاكاری، چیرۆكی هه‌ڵبه‌ستراو : Fable
چێرۆك (-ی ئه‌فسانه‌ی) : Fairy Tale
فانتازیا (جۆرێك له ئه‌ده‌بیاتی چیرۆكیی مۆدێڕن به جێگا، روخسار و رووداوگه‌لی خه‌یاڵاوی ) : Fantasy
چیرۆكی خه‌یاڵاوی : Fiction
فلاش به‌ك، پاشڕوان، گه‌ڕ‌‌‌انه‌وه بۆ ڕابردوو : Flashback
فۆلكلۆر، دابونه‌ریت و ئه‌فسانه‌ی به‌جێماو‌ی كه‌لتوور یا‌ن گرووپێك له خه‌ڵك : Folklore
چیرۆكی نه‌ته‌وه‌یی : Folktale
شكڵگه‌ری، فۆرمالیزم، بیچمخوازی : Formalism
ئایه‌نده‌خوازی، فوتوریزم : Futurism
چه‌شنی به‌ر‌هه‌می ئه‌ده‌بی، ژانێری ئه‌ده‌بی : Genre
نیوسه‌روا : Half rhyme
هێلێنیزم، په‌یڕه‌وی كردنی فكر و رێچكه‌ی‌ یۆنانیی كه‌ون : Hellenism
دوازده‌بڕگه‌یی : Hexameter
مرۆڤخوازی، مرۆڤپه‌روه‌ری، پساتپه‌ره‌ستی : Humanism
سروودی ئاینی : Hymn
فشه‌كاری، (زێده‌ره‌وی، پێوه‌نان) : Hyperbole
ناسنامه : Identity
ئیدیۆم، ده‌ربڕینی زاری --- زاراوه، زمانی تایبه‌ت : Idiom
وه‌هم، خه‌یاڵی‌ خاو، ساوێر، خۆخڵه‌تان : Illusion
وێنای ئه‌ده‌بی : Imagery
مۆنۆلۆگی ناخی : Interior monologue
سه‌روای ناوه‌كی : Internal ryhme
ناوده‌ق : Intertext
ته‌وه‌س، توانج : Irony
رۆژنامه‌وانی، رۆژنامه‌گه‌ری : Journalism
دێڕ‌ه‌شیعر : Line
وێژه، ئه‌ده‌بیات، به‌رهه‌می نووسراوی : Litterature
زمانی ئه‌ده‌بی : Literal Language
ئه‌ده‌بی : Literary
چامه‌ی ئه‌ڤینی : Love poem
لیریك، شیعری به‌زمی : Lyrics
ده‌ستنووس : Manuscript
مێلۆدراما، شانۆگه‌ریی هه‌ستبزوێن و ورووژێنه‌ر : Melodrama
بیره‌وه‌ری. بیره‌وه‌ری جیاوازه له‌گه‌ڵ خۆژیاننامه چونكه بایه‌خ به به‌سه‌رهات و ژیانی خودی نووسه‌ره‌كه نادا : Memoirs
ره‌خنه‌ی ره‌خنه : Metacriticism
مێتافۆر، خوازه : Metaphor
كێش : Meter, Metre
كێشناسی : Mitrics
مۆده‌ڕنیزم، نوێخوازی : Modernism
مۆنۆلۆگ، تاكدوانی، له‌گه‌ڵ خۆ دوان : Monologue
ئه‌فسانه : Myth
میتۆلۆژی، كۆمه‌ڵه ئه‌فسانه : Mythology
چیرۆك، گێڕانه‌وه، حیكایه‌ت : Narration
گێڕه‌وه‌ر، چیرۆكبێژ : Narrator
گوێگر : Narratee
نیوكلاسیزم (كلاسیزمی نوێ)، رێبازێك كه په‌یڕه‌وی ئه‌ده‌بیاتی كه‌ونی (ئه‌نتیكی) كلاسیكی ده‌كات : Neoclassicism
رۆمان : Novel
كورته‌ڕۆمان : Novlette
شێعری هه‌شت خشته‌كی، ئۆكتاڤ : Octave
پارچه شێعری به‌زمی، چامه‌ی گۆرانی : Ode
ئۆپێرا، شانۆگه‌ری به مووزیك و هه‌ڵبه‌ست : Opera
ئاخاوتن، لێدوان : Oration
ده‌سته‌واژه‌ێك به دوو وشه‌ی دژانبه‌ر (هاودژ) : Oxymoron
به‌ندبێژ : Panegyrist
هه‌موو خودایی --- یه‌كێتی هه‌بوونی‌:‌ Pantheism
چیرۆكی ره‌وشتی : Parable
شانبه‌شانی، به‌راوڕێكی، هاوبه‌ری، میتودی به‌راوردكردنی دوو هزر : Parallelism
كاراكته‌ری (كه‌سێك) به‌رهه‌مێكی ئه‌ده‌بی : Persona
دزیی ئه‌ده‌بی : Plagiarism
پارۆدی، لاسایی گاڵته‌جاڕیانه‌ی به‌رهه‌مێكی جیددی ئه‌ده‌بی : Parody
شیعری شوانكاره‌یی : Pastoral
پێنجیه‌كه‌یی : Pentameter
دواندنی شتی بێگیان --- به‌مرۆڤی كردن : Personification, Prosopopoeia
دیارده‌ناسی : Phenomenology
چیرۆكێك كه پاڵه‌وانه‌كی فێڵباز و ساخته‌چی بێ : Picaresque Novel
گه‌ڵاڵه، گرێ، تانوپۆ، نه‌خشه‌ی رووداوه‌كانی چیرۆك یان رۆمان له ره‌خنه‌ی ئه‌ده‌بیدا : Plot
چامه، هونراوه، هه‌ڵبه‌ست، شێعر، هۆزان : Poem
هۆزانوان، شاعیر، هه‌ڵبه‌ستوان : Poet
‌هۆزان، شێعر، هۆنراوه : Poetry
په‌خشانه‌شیعر : Poetic prose
به‌رهه‌می مشتومڕهه‌ڵگر : Polemic
پۆرنۆگرافی، نووسراوه‌ یان بڵاوكراوێك كه دنه‌ده‌ری هه‌وه‌سی سێكسه : Pornography
پۆستمۆده‌ڕنیزم، رێبازێكی ئه‌ده‌بی و هونه‌ری كه لای وایه ئیتر مۆده‌نزیم باوی نه‌ماوه : Postmodernism
دێڕینخوازی، ره‌سه‌نپه‌ره‌ستی : Primitivism
پێشه‌كی، پێشوتار : Prologue
په‌خشان : Prose
پاڵه‌وانی چیرۆك، كا‌راكته‌ری سه‌ره‌كی داستانێك : Protagonist
په‌‌ندی پێشینان : Proverb
زڕناو (-ی نووسه‌ر) : Pseudonym
یاری وشه : Pun
چوارینه، شێعری چوار خشته‌كی : Quatrain
راسته‌قینخوازی، ریالیزم : Realism
سه‌ره‌ده‌نگ، پارچه‌ێك كه له شێعرێكدا دووپات ده‌بێته‌وه : Refrain
هۆڕێزان، رێنێسانس : Renaissance
كۆتایی، ئه‌و به‌شه‌ی چیرۆك كه كێشه‌وبه‌ره‌كان (ململانێكان) چاره‌سه‌ر كراون : Resolution
هونه‌ری دوان (ئاخاوتن)، ریتۆریك : Rhetoric
ریتم، كیشی شێعر : Rhythm
مه‌ته‌ڵ : Riddle
رۆمانی ئه‌ڤینی، ئه‌فسانه : Romance
سه‌روا، پاشه‌ڵ : Rhyme
ریتم، كێش : Rhytm
ساتیر، ته‌نز : Satire
لێكدانه‌وه‌ی هه‌ڵبه‌ست : Scansion
دیمه‌ن --- شانۆ، سێن : Scene
چیرۆكی خه‌یاڵی زانستی، ساینس فیكشن، چیرۆكێكی ‌ ئایه‌نده‌یی به جه‌خت له‌سه‌ر تێكنیك و گه‌شتی ئاسمانی : Science Fiction
سیمۆلۆژی، ئاماژه‌ناسی : Semiology
هێماناسی، زانستی هێما : Semiotics
شێعری شه‌ش ‌دیڕ، شه‌شێنه، ‌‌‌دواین شه‌ش دێڕی سۆنێت : Sestet
شوێن و كات : Setting
كورتیله‌چیرۆك : Short story
لێكچووان، به‌راودكاری :‌ Simile
تاكوێژی :‌ Soliloquy
سۆنێت، چامه‌ێكی 14 نیوه‌دێڕی : Sonnet
یه‌كه‌ی ریتمی شێعری :‌ Spondee
به‌ندی شێعر : Stanza
ستێریۆتایپ، كڵیشه، چه‌مك یا وێنه‌ێكی زۆرساده‌كراو : Stereotype
پێكهاته، رۆنان : Structure
بونیادخوازی : Structuralism
ژێرچیرۆك : Subplot
ورووژاوی، گرژیی به‌له‌زه‌ت --- دڕدۆنگی، دوودڵی : Suspense
رێچكه، شێواز : Style
سیمبۆڵ، ره‌مز، هێما : Symbol
هێماگه‌ری، سیمبۆڵیزم : Symbolism
بڕگه (-‌ی وشه) : Syllable
به‌رئه‌نجامی لۆژیكی : Syllogism
ده‌ق، تێكست : Text
شیكاریی ئه‌ده‌بی : Textual Criticism
خاڵی سه‌ره‌كی، تێم، باس، بابه‌ت : Theme
تێز، وتار و خاڵی مشتوومڕله‌سه‌ر : Thesis
ئاواز : Tone
مه‌رگه‌سات، تراژێدیا : Tragedy
تراژیكۆمێدی : Tragecomedy
خاڵی وه‌رچه‌رخان : Turning point
یه‌كایه‌تی، ده‌ستووری پێكهاته‌ی شانۆیی : Unities
یوتۆپیا، داهاتووێكی ئایدیالی (نموونه‌یی) : Utopia
راست‌ئاسا، روخساری راستی : Verisimilitude
كۆپڵه‌شیعر --- ‌‌هه‌ڵبه‌ست : Verse
هه‌ڵبه‌ستسازی، هۆنراوه‌كاری : Versification


باخى دلان